Məhsəti Gəncəvini Tacikistana kim SÜRGÜN edib ?

“Mənim üçün hələ ki, yay bitməyib, istirahətimə davam edirəm. Türkiyədə idim, gəlmişəm amma yenə də gedəcəyəm. Mən həyatımda ilk dəfə idi ki, evdən 22 günlük harasa getmişdim. Buna mənim ailəm icazə verdi, özləri məni göndərdi. Çünki əsəblərimin sakitləşməyinə ehtiyyac var idi. Deyə bilərsiz ki, daş daşımamısan ki, niyə əsəbləşmisən?! İşdə olmayıb! Amma yazarlar, ümumiyyətlə əlavə istedadları olan insanlar həssas olurlar. Adi insanlardan daha çox duyğulanır, gündəmi yaşayırlar. Ona görə də mənim ailəm bu sahədə özü mənə dəstək oldu. Həm də arzum idi, səfirliyə, konsulluğa müraciət etdim ki, ata yurduma getmək istəyirəm. Mənə cavab gəldi və mən də qanuni şəkildə şəxsi avtomobilimlə səyahətə çıxdım, gözəl də gəzdim. Ürəyim bu cür səyahət istədi. Pandemiyadan öncəki səyahətim bundan qat-qat qısa və bahalı idi, indi isə əksinə ucuz və uzun oldu”

 

Bunu Moderator.az-a açıqlamasında şairə Nazilə Səfərli deyib. O daha sonra toylardan danışıb.

 

“Mən ümumiyyətlə toylardan asılı insan deyiləm. Allah balalarımın canını sağ etsin, onlar mənə yoxluq hiss etdirmirlər. Nə də acgöz adam deyiləm. Ayda iki toyum olsun, amma sanballı və bahalı olsun. Hər qapıda gedib özümü ucuzlaşdırmıram. Ona görə də əgər mənim toyum azdırsa bilin ki, bu mənim seçimimdir. Elə xınayaxdı aparanlar var ki, buradan min manat verirlər ora da gedir, eyni zamanda kənardan biri 50 manata da çağırır onu da götürür. Gözü doymur. Mən o deyiləm, özümü istismar etmirəm” deyə şairə bildirib.

 

“Bir müddət əvvəl Xalq artisti Fatma Mahmudova ilə müsahibə edəndə bildirmişdi ki, hər kəs xına aparıcısı ola bilməz. Xına müqəddəsdir, xınanı aparan kəs dəstəmazlı olmalıdır. Siz necə düşünürsünüz? sualına isə Nazilə Səfərli belə cavab verib.

 

 

“Vallah Fatma xanım bu mövzuya necə yanaşırsa bilmirəm, amma onu deyə bilərəm ki, xınayaxdı məsciddə deyil, şadlıq evində olur. Xınanı diniləşdirmək lazım deyil, şadlıq əlamətidir. Xına qızın atası evindəki sonuncu ziyafətdir, hər kəs özünə görə qarşılayıb yola salır. Fatma xanıma sual verin ki, Məhərrəm ayında məscidə gedib yoxsa getməyib? Mənə maraqlıdır (gülür). Xınayaxdı dini mərasim deyil, onu o cür bəzəyib artıq don geyindirmək lazım deyil. Xınanı 18-ci əsrə kimi saça-saqqala rəng məqsədilə, ələ-ayağa da təbabət məqsədilə yaxıblar. Xınanı bizə 18-ci əsrdə bayram, ən-ənə olaraq Məhsəti xanım Gəncəvi gətirib. Bu tarixə qədər bizdə xınayaxdı deyə bir tədbir olmayıb. Biri mənə sübut etsin ki, görüm hansı dini ayinlərin, insanların xınayaxdısı olub? Quranda, yaxud elmi kitablarda bu haqda nəsə varmı? Haradadır o? Tarixə nəzər salsaq görərik ki, Gəncə xanı 18-ci ərsdə həyatında olan eşq səbəbindən Məhsəti Gəncəvini Tacikistana sürgün edib. Məhsəti xanım orada şahın hərəmxanasında təsərrüfat işləri ilə məşğul olub. O Azərbaycana geri dönəndə artıq sevən yaşı olmayıb. Orada hərəmxanada görüb ki, belə bir tədbir, dəmədəstgah var, hamı hazırlaşır. Onu gətirib Gəncədə birinci tətbiq edib, ondan sonra da yavaş-yavaş adətimizə çevrilib. Xına qurbanlıq əlamətidir. Qurbanlıq qoyunun da başına xına qoyulur, Həcc ziyarətinə gedən qadınlarımız da əli-ayağı xınalı gedir, yəni Allaha qurban gedir, sevinir ona görə. Qızın da əlinə qurbanlıq məqsədi ilə xına yaxırlar. Qız nəyi qurban verir? Heç kəs ərə gedəndə ölməyə getmir ki! Qız ata evində əri üçün qoruduğu hər şeyi, kaprizlərini, vərdişlərini, atası evində etdiyi hər nə varsa orada qoyur və ər evinə gedir. Ömrünü də ora qurban verir, əri nə desə onu edir. Qaynanaya, qaynataya qatlanır, əsəblərini qurban verir. Burada artıq qurbanlıq rəmzi məna daşıyır. Kimsə elə qurbanlığı qəbul etmir. Elə adam var ki, ərə gedir, 3 aydan sonra qayıdıb üstümüzə gəlir. Qəbul edə bilməyib, qaynananın sözünü götürə bilməyib. Elə bilirlər ki, ərə getmək südlü plov yeməkdir, getdi yedi qayıdıb gələcək. Ərə getməyin öz ağırlığı var, onun hər şeyinə dözmək lazımdır” deyə şairə bildirib.

 

Nazilə Səfərli verilişlə bağlı suala isə belə cavab verib.

 

 

“Veriliş etmək olar, amma mən bir az asudə insanam. Efir adamı qorxaq edir. Kim deyirsə mənim efirim var, vuraram, tutaram elə deyil! Efirdə vurub tutanların, efirdən sui-istifadə edənlərin hamısını gör nə günə qoydular, çıxarıb tulladılar çölə, qalıblar qapılarda. Mən şəxsən efirdə qorxaq idim. O nədir? Nə danışırsan tir-tir əsməlisən, rəhbərlik nəsə deyir, üstəlik sənə görə rəhbərlik də danlanır. Mənə lazım idi? Azadlığım getmişdi əlimdən, yaltaq olub getmişdim! Bu mənə lazım deyil! Şair yaltaq olmaz, indi azadam, sözümü də deyirəm. Reytinq cədvəlinə baxırsan, tutaq ki, 5 reytinq vermisən. Onu hesaba vuranda deyir ki, məsələn 100 nəfər adam baxıb sənə. Mənim milyonluq instaqram səhifəm var, neynirəm ki, efiri? Gərək gedib kiməsə boyunduruq olum? Onun-bunun sözünü götürüm? Min manat maaş verirlər, həftə içi 5 gün yuxusuz qal, o deyən paltarı geyin, reklamı et. O nədir nökər kimi? Yaxşı təklif edərlərsə zamanımı xərcləyərəm. Ömür mənə verilib, verilməyib ki, kiməsə xərcləyim!” deyə şairə Nazilə Səfərli bildirib.