Azərbaycanlı ekspert AŞPA-nın yay sessiyasında qayda pozuntuları aşkarlayıb

“Bunun qurumun hazırkı sədri Pedro Aqramuntun vəzifədən uzaqlaşdırılması üçün təşkil olunmasını söyləməyə əsas var”

Beş gündür Strasburqda başlanan Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞ PA) yay sessiyası iyunun 30-da başa çatacaq. İyunun 26-da başlanan sessiyanın gündəliyinə Avropa üçün aktual olan mövzular-Avropa ölkələrində keçirilən son seçkilər, Avropada miqrantlarla və qaçqınlarla bağlı böhran və bu sahədə Avropa ölkələrinin üzləşdiyi əsas çətinliklər, Belarusda vəziyyət və digər bir neçə məsələ daxil edilmişdi. Həmçinin sessiya vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin təşkil etdiyi müxtəlif dinləmələrlə də müşayiət olunur.

AŞ PA-nın yay sessiyasının ikinci günündə plenar iclasda qurumun prezidentinin, vitse-prezidentlərinin və komitə sədrlərinin vəzifələrindən çıxarıla bilməsi məqsədilə daxili prosedurunda dəyişiklik edilməsini nəzərdə tutan “Parlament Assambleyasında məsuliyyət prinsipinin tanınması və həyata keçirilməsi” adlı hesabat da müzakirəyə çıxarılıb, 154 səs lehinə, 30 səs əleyhinə, 13 səs bitərəf olmaqla, qəbul edilib.

Qərarın qəbulundan həmən sonra bir neçə ölkənin nümayəndələrindən ibarət təşəbbüsçü qrup AŞ PA prezidentinə impiçmentin tətbiqi üçün imza toplama prosesinə start verib. Lakin bu proses az sonra dayandırılaraq, AŞ PA-nın payız sessiyasının iclaslarında davam etdirilməsi qərara alınıb.

Gənc Demokratlar İnstitutunun rəhbəri Yeganə Hacıyeva “Yeni Müsavat”a açıqlamasında AŞ PA-nın sessiyasında keçirilən səsvermə və bəzi müzakirələrdə qaydaların pozulduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Parlament Assambleyasında üzvlərinin məsuliyyət prinsipinin tanınması və həyata keçirilməsi haqqında ilk mövqe bildirişi deyildi. Daha öncələr də AŞ PA rəsmilərinin Azərbaycanın işğal altında olan torpaqlarına-Dağlıq Qarabağ ərazisinə, Rusiya tərəfindən ilhaq olunmuş Ukrayna ərazisi olan Krıma qeyri-qanuni səfərləri zamanı AŞ PA rəsmilərinin məsuliyyət prinsipinin tanınması üçün çağırışları olmuşdu.

Ekspert qeyd etdi ki, Avropa Şurası Parlament Assambleyası qurumun 47 üz dövlətlərinin siyasi qrup nümayəndələrindən formalaşan bir təşkilatdır. Məntiqi olaraq da müxtəlif siyasi qrupların öz müxtəlif maraqlarını təşkilatın hesabına müdafiə etmək cəhdləri gözlənilən və qaçılmazdır: “Zənnimcə, ən mühüm məsələ isə sessiyada təşkil olunmuş ”Üzvlərin məsuliyyət prinsiplərinin tanınması və həyata keçirilməsi" mövzusundakı müzakirə və bunun nəticəsi olaraq qəbul olunmuş təşkilatın reqlament qaydalarının dəyişdirilməsi prosesinin özü AŞ PA-nın daxili prosedur qaydalarının pozulması ilə müşayiət olundu. Belə ki, AŞ PA daxili prosedur qaydalarına görə reqlament qaydaların dəyişdirilməsi ilə müşayiət olunacaq müzakirələrin təşkili, digər hesabat tipli mövzuların müzakirəsinin təşkili qaydalarından fərqlənir. Yəni prosedur qaydalarının dəyişdirilməsi digər mövzuların müzakirəsi və qərar qəbulu üçün lazım olan, sadəcə, hesabat sonrası səsvermə və yetərsay əsasında aparılmamalıdır. Bu şərtlər öncə alt komitələrdə üzv ölkələrlə müzakirə olunmalı, razılaşdırılmalı və ondan sonra isə acıq səsverməyə çıxarılmalı və bu yolla dəyişdirilməlidir. Bu hesabatın müzakirəsi və qəbulu qurumun daxili prosedur qaydalarının pozulması ilə müşayiət olundu və bunun qurumun hazırkı sədri Pedro Aqramuntun vəzifədən uzaqlaşdırılması üçün təşkil olunmasını söyləməyə əsas verdi. Məsələ ondadır ki, dəyişikliklər vasitəsilə Pedro Agramuntun cəzalandırılması, sadəcə, hüquqi mənada mümkün deyil, çünki qəbul olunmuş yeni reqlament dəyişikliklərinin təfsilatı və onun AŞ PA-nın cari prezidenti və vitse-prezidentlərinə tətbiqi hüquqi anlamda mümkün deyil. Belə ki, yenə də AŞ PA-nın daxili prosedur və qaydalarına görə qəbul olunmuş yeni reqlament qaydaları hələ oktyabr ayında AŞPA-nın carı rəhbərliyi tərəfindən təsdiq olunacaq. Bu qaydalar artıq növbəti addımlar üçün tətbiq olunacaq və qəbul olunmuş dəyişikliklərin geriyə tətbiq gücü olmayacaq".

Y.Hacıyeva qeyd etdi ki, artıq neçənci dəfədir AŞ PA-da qərarların prosedur qaydaların pozulması hesabına müxtəlif siyasi dairələrin maraqlarının həyata keçirilməsinin şahidi oluruq. Bu isə onsuz da qərarlarının çox zaman açıq suallar yaratdığı AŞ PA-nın özünün gələcəyi üçün bir çox suallar yaradır.

Etibar SEYİDAĞA