SSRİ-nin dağılacağını demişdi, indi də ABŞ-ın...

Birləşmiş Ştatlar çoxdan "supergüc" hesab olunur və bu da təəccüblü deyil. Amerika eyni zamanda yalnız 50 ərazi vahidinə deyil, dünyanın yarısına da nəzarət edir. Bu ölkə dünyanın ən güclü ordusuna, mükəmməl bir təhsil və idarəetmə sisteminə malikdir.

Uzun illərdir dünyanın ən böyük iqtisadiyyatına sahibdir. Buna görə vəziyyətin tezliklə kəskin şəkildə dəyişə biləcəyi fikri heç kəsi təəccübləndirmir. Norveçli falçı Yohan Qaltunqdan başqa heç kimi.

Bəs Yohan Qaltunq kimdir?

Qaynarinfo xəbər verir ki, Yohan Qaltunq 89 yaşlı Norveç sosioloqudur, sülh və münaqişələrin öyrənilməsi qaydalarının yaradıcısıdır. Norveçdə Sülh Araşdırmaları İnstitutunu qurub və uzun illər onun direktoru olub. Həm də BMT-yə və digər böyük təşkilatlara məsləhətçi olaraq dəvət edildi. Alim müxtəlif ölkələrin universitetlərində mühazirələr oxuyub. Demək olar ki, bütün ömrünü dünya münaqişələrinin və böyük dövlətlərin yaranmasının öyrənilməsinə həsr edib. Bu mövzuda Yohan minə yaxın elmi məqalə yazıb və yüzlərlə kitab nəşr etdirib.

Qaltunq fenomenal insandır! Həmkarları onun haqqında belə deyir:

"Tapıntıları o qədər heyrətamizdir ki, bunları bir insanın yazdığına inanmaq olmur..."

Qaltunq təxminən 50 dəfə dünya münaqişələrinin həllində iştirak edib. O, indiyəcən yaradılmış bütün idarəetmə sistemləri haqqında hər şeyi bilir və hətta onların taleyini proqnozlaşdırır.

1989-cu ildə Çinin Tiananmen Meydanında keçiriləcək mitinqlərlə bağlı verdiyi proqnozu xatırlatmaq belə kifayətdir. O vaxt gerçəkdən də Pekində əsas iştirakçıları tələbələr olan bir sıra genişmiqyaslı etiraz aksiyaları oldu.

Yohan Sovet İttifaqının dağılması ilə bağlı öngörülərindən sonra daha da məşhurlaşıb. Üstəlik, bu hadisənin tarixini belə dəqiq müəyyənləşdirmişdi. 1980-ci ildə Moskvadakı görüşlərdən birində alim Berlin divarının on il içində yıxılacağını və ondan qısa müddət sonra SSRİ-nin yox olacağını açıq elan etmişdi. Sözlərini dəstəkləmək üçün Qaltunq Sovet sistemindəki 5 əsas çatışmazlığı göstərirdi:

- İttifaq və onun Kremldən asılı olmaq istəməyən müttəfiq respublikalar arasındakı ziddiyyətlər;

- RSFSR və daha çox muxtariyyət istəyən SSRİ daxilindəki digər respublikalar arasındakı ziddiyyətlər;

- partiya elitasının imtiyazlarından qaynaqlanan sosialist burjuaziya;

- şəhər və kəndlərin inkişafının arasındakı uçurum;

- ölkədə əmtəə qıtlığı.

O vaxt SSRİ-də Yohanın proqnozlarına çox da əhəmiyyət verilmədi, baxmayaraq ki, bu açıqlama iclasda iştirak edən hər kəsi şoka salmışdı. Sovet İttifaqı super güc idi. Yohanın proqnozlaşdırdıqlarının həyata keçməyə başladığı zaman hökumət rəsmilərinin necə heyrətə gəldiyini təsəvvür edin.

Çində kütləvi iğtişaşlar və SSRİ-nin dağılması Norveç sosioloqunun əsas düz çıxması Yohanın düz çıxan proqnozlarının heç də hamısı deyil. O, Sovet İttifaqının dağılmasından sonra əsasən Amerika haqda düşünməyə başlayıb.

Qaltunq Amerikada eyni zamanda həm bir respublika, həm də bir imperiya görür. Respublikanın keyfiyyətlərinə inkişaf dinamikası, məhsuldarlıq, yaradıcılıq, azadlıq sevgisi və yenilik daxildir. Bir imperiya olaraq ABŞ hərbi və hökumət manipulyasiyalarında iştirak edir, müxalifləri mühakimə edir və başqalarına qarşı zorakılıq tətbiq edir.

2000-ci illərin əvvəllərində Johan Ştatların dağılacağını proqnozlaşdırdı və bu dəfə də baş verəcək hadisənin dəqiq tarixini göstərdi. Alim parçalanma prosesinin 2020-ci ildə Pax Americanadan (iqtisadi və ictimai-siyasi sabitlik dövrü) sonra başlayacağını və 2025-ci ilə qədər Amerikanın supergüc kimi mövcudluğunu tamamilə itirəcəyini bəyan etdi.

Yohan məqalələrinin birində ABŞ imperatorluğunun süqutuna səbəb olacaq 14 səbəbi sadalayıb. Onlardan əsas olanları:

- əhalinin müxtəlif təbəqələri arasında mənfəət bölgüsündə fərq;

- ölkədə iqtisadiyyatın müxtəlif sahələri arasında maliyyə uyğunsuzluğu;

- ABŞ ilə digər dövlətlər arasındakı ziddiyyətlər;

- Ştatların terrorizmi və məzlum xalqların antiterroru;

- ABŞ və tərəfdaşları arasındakı mədəni ziddiyyətlər;

- Amerikanın "anti-Amerika ittifaqı"nın qurulduğu Asiya ilə qarşıdurması.

Donald Trampın seçkidə qələbə çalmasından sonra Norveçli sosioloq bunun dövlətin məhv olmasını sürətləndirəcəyinə qərar verib. Bu siyasətçinin çöküşün 2020-ci ilin sonunda başlamasına kömək edəcəyini deyib. Alimin fikrincə, bundan əvvəl Amerika faşist diktatura mərhələsini keçəcək və Vətənpərvərlik Aktı mexanizmin işə düşməsini təsdiqləyəcək. Yeri gəlmişkən, Johan Qaltunq 11 sentyabr 2001-ci ildə Nyu Yorkda baş vermiş terror aktını da proqnozlaşdırmışdı. Buna görə Norveç "Nostradamus"una inanmamaq üçün praktik olaraq heç bir səbəb yoxdur.