Körpə ikən 300, böyüyəndə 206: Sümüklərimizin sayı böyüdükcə niyə və necə azalır?
Yeni doğulmuş körpələrdəki sümüklərin sayı böyüklərlə müqayisədə daha çoxdur. Bəs bu fərqin səbəbi nədir? Başqa sözlə, o qədər sümük insanlar böyüdükcə hara gedir?
Qaynarinfo xəbər verir ki, yeni doğulmuş körpənin böyüklərə nisbətən daha həssas və qayğıya ehtiyacı olduğu tez-tez vurğulansa da, insan körpələrinin heyrətamiz bir üstünlüyü var: Daha çox sümüyə malik olmaları. Böyük bir insanın skeleti 206 sümükdən ibarət olarkən, bu say körpələrdə 275 ilə 300 arasında dəyişə bilər. Bəs niyə?
Bu fərq, doğuşun mümkün olması üçün bədənin təkamül yolu ilə inkişaf etdirdiyi bir uyğunlaşma ilə bağlıdır. Körpələrin sümükləri hələ tam sərtləşməmiş qığırdaq quruluşundadır. Bu elastiklik, doğuş zamanı dar doğum kanalından keçərkən böyük əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə kəllə sümüyü bu elastikliyin ən aydın göründüyü bölgədir. Yeni doğulmuş körpənin başındakı "bığlıdaq" adlanan yumşaq sahə, kəllə sümüyünü təşkil edən sümüklər arasındakı boşluqları ifadə edir. Bu quruluşlar doğuş zamanı kəllə sümüyünün forma almasına imkan verir, sonra isə zamanla kapanır.
Zamanla birləşən sümüklər
Doğuşdan sonra körpə böyüdükcə bu sümüklər sərtləşir və bəziləri bir-biri ilə birləşir. Bu proses uşaqlıq və yeniyetməlik dövrü boyu davam edir. Nəticədə, skelet yetişdikdə sümüklərin sayı azalır və böyük insan skeleti meydana çıxır.
Bu çevrilmə elmi olaraq "sümükləşmə" (ossifikasiya) adlanan proseslə baş verir. Sümükləşmə, qığırdaq və ya birləşdirici toxumaların sümük toxumuna çevrilməsi deməkdir. Onun iki əsas növü var: birləşdirici toxumadan birbaşa sümük əmələ gətirən membranöz sümükləşmə və qığırdaq üzərində yeni sümük toxumasının qurulmasını əhatə edən xondral sümükləşmə. Hər iki proses də bədənin müxtəlif bölgələrində fərqli sümüklərin yaranmasını təmin edir.
Bu prosesdə iştirak edən osteoblastlar sümük toxumasının əsasını təşkil edən strukturları istehsal edir. Bu strukturların əsas komponentləri arasında kollagen kimi zülallar və kalsium kimi minerallar var. Buna görə də xüsusilə böyümə dövründə kalsiumca zəngin qidalanma, sağlam sümük inkişafı baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Sürətli sağalma, elastik quruluş
Körpəlik dövründə sümüklərin elastik quruluşda olması təkcə doğuşu asanlaşdırmır; eyni zamanda sınma kimi hallarda sağalma prosesini də sürətləndirir. Körpə sümükləri böyüklərə nisbətən daha tez birləşə bilir və ümumiyyətlə qalıcı forma pozuntuları olmadan sağalır.
Oxşar xəbərlər
- Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Salatın Əsgərovanın doğum günüdür.
17 dekabr 2025 00:12
- Korrupsiya və əxlaq PARADOKSU – Qarayevlərin biznes imperiyası – SİYAHI
16 dekabr 2025 12:56
- Rəsulzadəyə it deyən Xalq şairi Torqovı- da niyə lüt qaçıb? + VİDEO
14 dekabr 2025 17:07
- Avtobuslar pulsuzdur, DYP yoxdur, içki qadağandır - Azərbaycanda unikal məkan + VİDEO
14 dekabr 2025 16:23
- Epşteynin sirli arxivi: Tramp, Klinton və qlobal elita yenidən gündəmdə - BBC
14 dekabr 2025 14:56
- Rusiya İslam ölkəsinə çevrilir - ŞOK STATİSTİKA
14 dekabr 2025 12:19
- Əbiliqoz BƏYN ƏSL SOYADI...
13 dekabr 2025 21:25
- `Qırmızı ikra bazarı: Azərbaycanda çox bahalı, Rusiyada isə xeyli ucuz - NİYƏ?
13 dekabr 2025 00:28
- Etiraf edirəm ki, mənə -paçka-larla pul verib - General məhkəməyə gəldi
11 dekabr 2025 11:42
- Ermənilərə köməyə gedirdilər, qəzaya uğradıldılar... - İL-76 faciəsindən 37 il ötür
11 dekabr 2025 11:03
Xəbər lenti
- Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Salatın Əsgərovanın doğum günüdür.
17 dekabr 00:12
- Mübariz Mənsimovun Ramiz Mehdiyev ilə heç bir zaman nə biznes, nə də şəxsi münasibəti olmayıb
16 dekabr 21:35
- Pişəvəri və Sovetlər Birliyi - Eyvaz Taha
16 dekabr 19:59
- Amnistiyaya bu məhkumlar düşəcək - Həmin şəxslərin dairəsi müəyyənləşdi
16 dekabr 14:32
- Korrupsiya və əxlaq PARADOKSU – Qarayevlərin biznes imperiyası – SİYAHI
16 dekabr 12:56
- Azərbaycan və Türkiyə arasında TARİXİ ANLAŞMA parlamentdə
16 dekabr 12:33
- Aqil Abbas: Amnistiya jurnalistlərə də şamil olunsun
16 dekabr 12:13
- Prezident AHİK-in VIII qurultayının iştirakçılarına müraciət ünvanladı
16 dekabr 11:38
- Qonşunuz səs-küy salırsa - Nə etməli ?
16 dekabr 11:26
- Abbas Abbasov Ramiz Mehdiyev işi ilə bağlı axtarışa verildi
16 dekabr 11:07
- Azərbaycan Prezidenti amnistiya elan olunması təşəbbüsünü irəli sürdü
16 dekabr 00:52
- Sabah oliqarx oğlunun məhkəməsidir – Orxan İsmayılzadə 6-cı dəfə atalıq testindən yayınacaqmı?
16 dekabr 00:41
- Anar Ələkbərov Ramiz Rövşəni evində ziyarət etdi (FOTO)
15 dekabr 22:22
- Prezident bu şəxslərin rütbəsini artırdı (SƏRƏNCAM)
15 dekabr 21:51
- Vahid Axundov vəfat etdi - Prezident və birinci xanım nekroloq imzaladı
15 dekabr 21:44
- Ukraynada daha bir azərbaycanlı həlak oldu- FOTO
15 dekabr 11:28
- Bəşər Əsəd Moskvada - Nə işlə məşğuldur?
15 dekabr 11:20
- Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndinə növbəti köç karvanı yola salındsı (FOTO)
15 dekabr 11:09
- Səksənə çatanda səksənir hamı... - Ramiz Rövşəndən özünə şeir
15 dekabr 01:48
- Yeni rus - Azərbaycan lüğəti
14 dekabr 22:12
- Rəsulzadəyə it deyən Xalq şairi Torqovı- da niyə lüt qaçıb? + VİDEO
14 dekabr 17:07
- Milli Qəhrəman Əliyar Əliyevin doğum günüdür
14 dekabr 16:31
- Avtobuslar pulsuzdur, DYP yoxdur, içki qadağandır - Azərbaycanda unikal məkan + VİDEO
14 dekabr 16:23
- Övladları ölümə göndərilən çeçen analar fəryad edir
14 dekabr 15:38
- Epşteynin sirli arxivi: Tramp, Klinton və qlobal elita yenidən gündəmdə - BBC
14 dekabr 14:56
- İki həyat yoldaşım var, mal-mülküm olmasaydı, mənə sahib çıxmazdılar
14 dekabr 13:51
- Rusiya İslam ölkəsinə çevrilir - ŞOK STATİSTİKA
14 dekabr 12:19
- Ramil Səfərovun xanımı yeni vəzifəyə təyin edildi
14 dekabr 00:06
- O da azadlığa çıxdı
13 dekabr 23:31
- Ramil Səfərovun polkovnik rütbəsində ilk FOTOsu
13 dekabr 22:31
Video & Fotoqalereya
Video
Fotoqalereya
