Ermənilər barışığa can atır, amma heç vaxt inanmaq olmaz – Xankəndili sabiq deputat

Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, işğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdış davam etdirilir.

Musavat.com bildirir ki, bu gün Xankəndi şəhərinin sakinlərinin də öz evlərinə qayıdışı başlayıb. 35 ildən sonra evlərinə qayıdan sakinlər respublikanın müxtəlif yerlərində, əsasən yataqxanalarda, sanatoriya və inzibati binalarda müvəqqəti məskunlaşmış ailələrdir. İlkin mərhələdə Xankəndi şəhərinə 36 ailə - 162 nəfər köçürülüb.

Bundan əvvəl Xankəndi şəhərinin Kərkicahan qəsəbəsinin bir qrup sakini evlərinin əsaslı şəkildə təmirindən və tikintisindən sonra yurdlarına qayıtmışdılar.

Torpaqlarımız Ermənistanın işğalı altında olduğu illərdə Xankəndi və bütövlükdə Qarabağ həsrətini dəfələrlə müsahibələrində dilə gətirmiş sabiq deputat, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Şirin Mirzəyevin həyat yoldaşı Flora Qasımova Musavat.com-un əməkdaşı ilə söhbətində öncə təəssüratlarını bölüşdü:

- Xankəndi şəhərinin sakinlərinin evlərinə qayıtması xəbərini böyük sevinc hissi ilə qarşıladım. 35 ildən çox müddətdə Xankəndinin sakinləri öz yurdundan didərgin düşmüşdülər, həsrətlə bu günü gözləyirdilər. Ali Baş Komandan, cənab Prezidentə təşəkkürümü bildirirəm ki, bu həsrətə son qoydu. Onsuz da biz qayıdacağımıza inanırdıq. Hər dəfə cənab Prezident bu barədə əminliklə danışandə biz də böyük inamla Xankəndiyə qayıdacağımızı gözləyirdik. İnamımız var idi, səbrimiz də çatdı. Mən Xankəndidə doğulmuşam, orda böyümüşəm, Xankəndidəki 4 saylı orta məktəbdə təhsil almışam, əmək fəaliyyətinə başlamışam. Həmçinin orada tədris hissə müdiri işləmişəm. Çox yaxşı ki, Nizami adına 4 saylı orta məktəb də bərpa olunub, işləyir. Həmçinin iki dəfə keçmiş Vilayət Sovetinin deputatı olmuşam.

- Flora xanım, Xankəndidə neçə il yaşamısınız?

- 26 yaşıma kimi Xankəndidə yaşamışam. Son iş yerim şəhər partiya komitəsində təlimatçı vəzifəsi olub. Atam da orda vəzifələrdə olub, anam müəllimə işləyirdi. İşğal dövrü çox ağrılı-acılı keçib. Bu illərdə çox çətinliklər, arılı günlər keçirmişik. Hər dəfə dünyadan köçənlərimiz olanda deyirdik kaş gedib öz yurdunda yaşayardı, orda dəfn olunaydı. Xankəndi sakinləri məcburi köçkünçülük illərində pərən-pərən düşüb, ölkənin neçə-neçə rayonunda qəbiristanlıqları salınıb. Təəssüf ki, bu günü görmək həsrəti ilə dünyadan köçən doğmalarımız çox oldu. Amma şükür Allaha bu, böyük gün gəldi. Əminəm ki, bu gün ölənlərimizin də ruhu şaddır.

- Vaxtaşırı erməni revanşistlər də Qarabağa qayıtmaq istədiklərini deyirlər. Bu məsələyə necə baxırsınız?

- Mən erməniləri bağışlaya bilmərəm. Onlar barışığa can atır, amma heç vaxt inanmaq olmaz. Onu da qəbul edirəm ki, bütün bu hadisələr “Parçala və hökm sür” siyasətinin nəticəsində baş verib. Amma ən ağrılısı odur ki, ermənilər bizim qəbirlərimizi darmadağın ediblər. Baxmayaraq ki, biz heç bir erməni qəbrinə eyni münasibət göstərmədik. Bildiyimə görə, işğal dövründə Xankəndidəki qəbiristanlıqlarımız da yer üzündən silinib. İndi bilmirəm, salamat qəbir qalıb, ya yox? Ağdam şəhəri ilə birgə, qəbristanlıqları da yer üzündən silinmişdi. Mən orda xalamın, nənələrimin qəbirlərini tapa bilmədim. Xankəndidəki qəbiristanlığı da düzləyiblər. Yəqin ki, Xankəndiyə qayıdanlar ilk növbədə qəbirini ziyarət etmək istəyəcəklər. Bu məqam məni çox ağrıdır.

- Sizinlə Xankəndi barədə çox danışmışıq, müsahibələrimiz həm işğal dövründə olub, həm də torpaqlar azad olunandan sonra. Yəqin mərhum Şirin Mirzəyevin də ruhu şaddır. Özünüz necə, Xankəndiyə köçmək, orda yaşamaq istərdinizmi?

- Söz vemişəm, keçmiş seçicilərim Xankəndiyə köçsün, mən mütləq gedəcəyəm, orda, evlərində onları təbrik edəcəyəm. Eşitmişəm Şirin Mirzəyevin atasının evini də təmir ediblər. Xəbərim yoxdur, bilmirəm ora kimlər köçəcək. Bu yaxınlarda “Qaçqınkom”un sədri Rövşən müəllimlə (Rzayev-E.P.) görüşmüşəm. O da cənab Prezidentin verdiyi tapşırıqları icra etmək üçün daim çalışır, istəyir ki, hər şey yaxşı olsun. Düzdür, ara-sıra şikayətlər olur, onları da başa düşmək lazımdır. Gərək elə olsun ki, heç kəs narazı qalmasın. Bərpa işinə cəlb olunan insanlar nəzərə almalıdırlar ki, ora qayıdan sakinlər yaralı insanlardır, yaraları bir-bir sağalır. Vaxtilə orda dəm-dəstgah quranlar var idi, gedib görürlər ki, ermənilər işğal dövründə hər şeyi dağıdıb. Amma bir tərəfdən baxanda qınamalı da deyil, ərazi böyükdür, 20 faiz torpaqlarımız işal altında olub və şəhər və kəndlərimiz darmadağın edilib, indi onların bərpası sadə məsələ deyil. Məncə, bütün narahatlıqlar keçib gedəcək, əsas odur ki, torpaqlarımız azad olunub, insanlarımız öz yurdlarına dönürlər və orda daha gözəl şərait qurulacaq, daha rahat yaşayacaqlar. Çox yaxşı ki, əvvəlcə çətin şəraitdə yaşayanlar, yataqxanalarda qalanları evlərinə qaytarırlar. Dəniz kənarındakı yataqxanalarda, çətin şərtlər altında yaşayanlar var. Çalışmaq lazımdır ki, ilk növbədə onlar evlərinə qayıtsınar. Xankəndinin gələcəyi gözəl olacaq. Orda Qarabağ Universieti var, məktəblər açılır. Mən bir xankəndili kimi Xankəndidən gələn hər xoş xəbəri böyük sevinc hissi ilə qarşılayıram. Əminəm ki, Şirin Mirzəyevin də ruhu şaddır. Bizim də evimiz ordadır. Söz veriblər, o evi təmir edəcəklər. Qardaşım ailəsi ilə o evə köçmək istəyir. Xankəndi azad olunandan sonra ATV kanalının əməkdaşları ilə birgə getmişdik. Ermənilər evimizi çox bərbad günə salmışdılar. Vətəndir, əlbəttə adamı daim özünə çəkir. Mənim fikrim belədir ki, hələlik yataqxanada yaşayan insanlar köçüb yerləşsinlər. Gedən - gələn hamı deyir ki, Xankəndi gözəldir. Bunu eşitməyin özü də çox xoşdur. Yay aylarında Diaspor Komitəsinin tədbiri var idi, məni də dəvət etmişdilər. Xankəndidə, xaricdən gələn nümayəndələrin iştirakı ilə böyük bir tədbir oldu.

Bu günlərdə Xankəndiyə də qar yağır. Mənim yadıma keçən illər düşür. Yadımdadır, qış aylarında Xankəndidə elə qar yağırdı ki, çətinliklə yeriyirdik... Hətta su kranları da donurdu. Qışın da gözəlliyi qardır, xüsusilə də Xankəndidə. Yadımdadır, bir dəfə Xankəndidə dərsdən çıxanda birdən sürüşüb, yıxıldım. Sinif yoldaşım da eyni vaxtda yıxıldı. O qədər güldük ki...Çox gözəl günlərimiz olub. On illər ərzində niskil yaşadıq. Şükürlər olsun, artıq o həsrət yoxdur.

Elşad Paşasoy