“Sakura budağı”,  Vilnüs universiteti və...Aydın bəyin  yaratdığı  “Veysəloğlu” 

 

 
Bir neçə gün öncə oxuduğum  2-3  cümləlik qısa xəbər məni az qala 50 il  geriyə, tələbəlik illərimə ( 1977-1982 ) qaytardı. Bəlkə də bu xəbər  başqaları üçün adi  görünə bilər. Amma məni çox dərindən təsirləndirdi...

Xəbərə keçməzdən öncə...

İlk dəfə tələbəlik illərimdə məşhur sovet jurnalisti Vsevolod Ovçinnikovun (səhv etmirəmsə, SSRİ-nin Yaponiyadakı səfirliyində işləyib) “Sakura budağı” kitabını oxuyanda heyrətə gəlmişdim. Məni kitabda təsvir edilən bənzərsiz yapon estetikası (simmetriya deyil, antisimmetriya), yapon fəlsəfəsi,  yapon həyat tərzindən çox, oxuduğum bir məlumat heyrətə salmışdı. Müəllif yazırdı ki, Yaponiyada fəaliyyət göstərən böyük şirkətlərin sahibləri öz əməkdaşlarına, işçilərinə bir ailənin üzvləri kimi yanaşırlar. Nəinki əməkdaşların, hətta onların övladlarının, ailələrinin də birgə gəzintisini təşkil edir, istirahət və dincəlməsinin qayğısına qalaraq şirkətdə bir AİLƏ atmosferi, ab-havası yaradırlar. 

İkinci  belə bir hal  1981-82-ci illərdə Litva SSR-də, Kapsukas adına Vilnüs  Dövlət Universitetində ( riyaziyyat fakültəsində )  olarkən  baş vermişdi. Universitetin yataqxanasında qalırdım. Baxmayaraq ki,   əvvəl və sonra  Moskva Dövlət Universitetində, Belorusiyada Minsk Dövlət Universitetində, Çernışevski adına Saratov Dövlət Universitetində və s illərlə stajyor olmuşam.

Amma Vilnüsdə gördüklərimə o təhsil müəssisələrinin heç birində  rast  gəlməmişəm. 

Təsəvvür edirsiz, eyni dövlətin tərkibində (SSRİ), eyni rejimdə yaşadığımız halda, FƏRQ  nə səviyyədə idi!...

Vilnüs  Universitetində gördüklərim həqiqətən məni heyrətə gətirmişdi. 

Səhər  birinci mərtəbədə hamı, hətta  universitetin  rektoru da liftə minmək üçün dayanıb öz növbəsini gözləyir. Universitetdə müəllim və tələbələr arasında olduqca səmimi, sadə münasibətlər var. Heç bir təhsil ocağında rast gəlmədiyim, az qala ideal bir vəziyyət. 

Axı  biz vahid bir məkanda, eyni dövlətdə yaşayırdıq, bəs bu  boyda  FƏRQİN  səbəbi  nədədir..?

Sonrakı illərdə ( 1985-ci illər )  Bakıda  Dövlət Komitəsinin yeni istifadəyə verilmiş  müasir binasında  çalışarkən bambaşqa bir  FƏRQ-in  şahidi  oldum.İlk  gündən rəhbərlik  hər gün məni  başa salmağa çalışırdı ki, Dövlət Komitəsinin  Sədri ( Xalid Qadjiyeviç- allah rəhmət eləsin ) yuxarı  mərtəbədən aşağı düşəndə biz işçilər 1-ci mərtəbədə farağat vəziyyətində  dayanıb onu gözləməliyik, salam verməliyik  və ancaq o,  düşüb gedəndən sonra biz  yuxarı  qalxa bilərik... 

Lənət  şeytana, yenə  bu boyda fərq olmaz ee...

Axı, biz eyni dövlətdə, eyni sistemdə, eyni rejimdə  yaşayırdıq...

Nə isə, bu uzun-uzadı girişdən sonra qayıdaq, yazının əvvəlində  qeyd etdiyim və məni heyrətləndirən 2-3 cümləlik  xırda xəbərə... 

Deməli, məni təsirləndirən xəbərdə şəhid anası qeyd edir ki, gənc  oğlu müharibədən öncə  10  ay “Veysəloğu”  şirkətlər  qrupunda  mühafizəçi  işləyib. Sonra müharibəyə  gedərək şəhid olub. Və bu günədək “Veysəloğlu” şirkəti hər ay şəhid oğlumun maaşını onun kartına köçürür, üstəlik hər bayramda oğlumun və ailəmizin bayram payını göndərir. Elə bilirəm oğlum hələ də orada işləyir... 

Bax, məni heyrətə gətirən, ürəkdən sevindirən, qürurlandıran və 50 il geriyə qaytarıb "Sakura budağı"nı, Vilnüs universitetini yada salan da bu xırda xəbər oldu. 

Niyə ? 

Bir daha deyirəm bu xəbər başqaları üçün adi, sıradan bir xəbər ola bilər və “Əşi, bir gül ilə bahar olmaz”  deyənlər də olacaq.

Amma mən illər boyu, on illər həsrətlə  gözləmişəm, içimdə  bir qibtə  hissi olub ki, kaş bizdə də belə olaydı, bizim cəmiyyətimizdə də  AZ da olsa, belə NÜMUNƏLƏR, ÖRNƏKLƏR olaydı.

Böyük M.F.Axundov əbəs yerə demirdi ki, MOİZƏ oxumaqla cəmiyyət düzəlməz, cəmiyyətin düzəlməsi üçün ona az  da olsa,  NÜMUNƏLƏR, ÖRNƏKLƏR lazımdır.

Mən də başa düşürəm, bir gül ilə bahar, bir şam ilə gündüz olmaz. 

Amma...qaranlıq otaqla barmaq boyda bir şamın yandığı otaq fərqli məkanlardır. Birində göz gözü görmür, adam özünü kor kimi aparır, o birində isə heç olmasa sağ, sol, ön, arxa məlumdur. Və bir gül özü də  panoramanı, mənzərəni dəyişir. 

Həm də və  ən ƏSASI  belə  NÜMUNƏLƏR   olmayanda hamı düşünür ki, elə belə də olmalıdır və cəmiyyət anormallıqlara alışır və bu yaşam tərzinə-normaya çevrilir. 

 Ona görə də, heç olmasa bu az sayda NÜMUNƏLƏRİ  qorumalıyıq. Bu yazını yazmaqda məqsədim odur ki, gəlin, “Veysəloğlu”  kimi  az sayda NÜMUNƏ-lərin qədrini bilək və ən əsası onları qoruyaq.

Mən  bilirəm ki, “Veysəloğlu”nun qurucusu, hörmətli Aydın Veysəloğlu tez-tez ali məktəblərdə olur, tələbə-müəllim heyəti ilə görüşür, tələbələrə dəstək olur, gənclərə məsləhətlərini  verir. Yəni yuxarıda  dediyim xəbər İLK deyil. Ancaq şəhid anasının dedikləri sanki məni  daşırdı və bu yazı ortya çıxdı. 

Yazının sonunda heç kimə dərs keçmədən, moizə oxumadan üzümü həmvətənlərimə tutub bir az şablon səslənsə də deyirəm ki, gəlin, qorumağı öyrənək. 

Mən şəxsən  bir  Azərbaycan vətəndaşı, sıradan  bir  yazı-pozu  adamı  olaraq mənə  yaşatdıqları  sevinc, fərəh, qürur  hisslərinə görə, Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun təsisçisi və Baş icraçı direktoru  Aydın Veysəloğluna  və onun kollektivinə dərin təşəkkürümü  bildirirəm. 

Kamran  Məhərrəmli