Alimlər insanların danışmağı öyrəndiyi tarixi dövrü müəyyənləşdirib
Yeni bir araşdırma insan əcdadlarının danışmağı öyrəndiyi tarixi dövrü dəqiqləşdirib. Bu, təxminən 1,6 milyon il əvvəl - Afrikanın şərqində və ya cənubunda bir yerdə baş verib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" yazıb.
Bu tapıntılar Ridinq Universitetinin britaniyalı arxeoloqu Stiven Mithenin apardığı təhlilə əsaslanır. O, bütün mövcud arxeoloji, paleoanatomik, genetik, nevroloji və linqvistik sübutları ətraflı araşdırıb.
Bütün dəlillər birlikdə götürüldükdə nitqin doğulmasının 2-1,5 milyon il əvvəl insan təkamülü və digər hadisələrin bir hissəsi kimi baş verdiyini göstərir. Maraqlıdır ki, bu dövrdə insan beyninin ölçüsü xüsusilə sürətlə artıb - onun daxili strukturunda yenidən qurulma baş verib, o cümlədən frontal lobun bir sahəsi meydana çıxıb, bu xüsusilə nitq və nitq anlayışı ilə əlaqəlidir.
Təxminən 1,8 milyon il əvvəl dik yerimənin daha inkişaf etmiş bir formasının ortaya çıxması, insan kəlləsinin formasındakı dəyişikliklərlə birlikdə, demək olar ki, nitqi mümkün edən səs yolunun şəklini və yerini dəyişdirmə prosesini başladıb.
Təkamül nöqteyi-nəzərindən dil, demək olar ki, digər canlılarla müqayisədə insanların fiziki zəifliyini kompensasiya etmək strategiyasının bir hissəsi idi. Böyük heyvanları ovlamaq və onlara qarşı müdafiə etmək üçün ilkin insanlar qrup planlaşdırma və koordinasiya qabiliyyətinə ehtiyac duyurdular - bunun üçün dilin inkişafı çox vacib idi. Arxeologiya göstərir ki, dəqiq 1,5 milyon il əvvəl belə ovun miqyası xeyli artıb.
Bundan əlavə, təxminən eramızdan əvvəl 1,6 milyon il daha mürəkkəb daş alət texnologiyasının doğulduğu və nəsillərarası mədəni ötürülməsi müşahidə edilib. Mürəkkəb bilik və bacarıqların nəsildən-nəslə bu uzunmüddətli ötürülməsi həm də dilin mövcudluğunu qəti şəkildə ehtimal edir.
Üstəlik, dil ünsiyyəti insanların müxtəlif ekoloji və iqlim zonalarında sağ qalmasına imkan verməkdə çox vacib idi - yəqin təsadüfi deyil ki, insanlar təxminən 1,4 milyon il əvvəl, dillərin ehtimal olunan doğum tarixindən qısa müddət əvvəl dünyanın kolonizasiyasını kütləvi surətdə sürətləndirə biliblər.
Halbuki 1,6 milyon il bundan əvvəl dilin inkişafı yeni başlamışdı. Alimlərin fikrincə, sonrakı yüz minlərlə il ərzində dil çox yavaş-yavaş mürəkkəbləşib. O, yalnız təxminən 150.000 il əvvəl - insanlar bədənin müasir anatomiyasına təkamül etdikdə, daha az və ya çox mürəkkəb və həqiqətən mürəkkəb hala gəlib.
Oxşar xəbərlər
- Regionlara köçürüləcək, Bakıda qalacaq universitetlər
22 mart 2026 21:30
- İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi
21 mart 2026 10:42
- İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik etdi
18 mart 2026 18:23
- Bu gün 8 Mart - Beynəlxalq Qadınlar Günüdür
8 mart 2026 17:25
- Ölkəmiz müvafiq cavab tədbirləri görmək hüququnu özündə saxlayır - xəbərdarlıq
5 mart 2026 21:13
- Bu gün Novruzun ikinci - Od çərşənbəsidir
3 mart 2026 14:20
- Qubanın qara ləkəsi: Ağlagəlməz fırıldaqları ilə məşhurlaşan Rusiya vətəndaşı Əlibəy Qurbanovun gerçək üzü — SAXTAKARLIĞIN İNANILMAZ DETALLARI
1 mart 2026 14:33
- Prezidentimiz hər zaman Azərbaycan xalqının milli maraqlarını, mədəni dəyərlərini uca tutur - Kamilə Əliyeva
27 fevral 2026 11:28
- Bəşər tarixinin üzqarası: Xocalı soyqırımından 34 il ötür
26 fevral 2026 00:40
- Prezident iranlı naziri qəbul etdi
23 fevral 2026 17:17
Xəbər lenti
- İsrail ordusu ciddi kadr böhranı ilə üz-üzədir
27 mart 00:55
- Azərbaycanda hərbi toplanış elan olundu - Nə baş verir?
26 mart 20:00
- İlham Əliyev həmkarını təbrik etdi
26 mart 19:39
- Ermənistan plastik qabları qadağan edir - 700 manatadək cərimə
25 mart 21:53
- Səlim Müslümovun şəhərin mərkəzindəki obyekti bu qiymətə satıldı
25 mart 21:43
- Sağlam mühit hüququ pozulanda vətəndaş nə etməlidir? - Ali Məhkəmədən açıqlama
25 mart 14:06
- Prezident Abşeron Batareya Enerji Saxlanc Mərkəzinin açılışında iştirak etdi (FOTO)
25 mart 13:50
- İran İsrailin mərkəzinə raket zərbələri endirdi
25 mart 00:10
- Şagird sayı yarım milyon azalacaq - Müəllimləri nə gözləyir?
24 mart 22:53
- Deputatdan əhaliyə çağırış – DİQQƏT: risk var!
24 mart 22:23
- Səbinə Əliyeva Vardanyanla görüşdü
24 mart 22:10
- Laricaninin yerinə o gətirildi
24 mart 16:34
- Putin azərbaycanlı alimi təltif etdi
23 mart 23:13
- Qırğızıstan DİN rəhbəri siqaretə görə - Cərimələndi
23 mart 21:30
- Prezidentin ailəsini şantaj edən şəxsin kimliyi açıqlandı - Video
23 mart 21:21
- Prezident Şamaxıda açılışlar etdi (YENİLƏNİB)
23 mart 21:11
- İran Təl-Əvivi vurdu - 15 yaralı
22 mart 21:40
- Regionlara köçürüləcək, Bakıda qalacaq universitetlər
22 mart 21:30
- Sabah 20 dərəcə isti olacaq
22 mart 21:22
- Kül olan lüks yaxtalar Anar Əlizadənin imiş
22 mart 00:36
- ŞOK ZƏRBƏ: İran İsrailin strateji şəhərini vurdu
21 mart 22:24
- Pezeşkian qonşu dövlətlərə müraciət etdi
21 mart 20:42
- Bakıda Xəzərin suları avarçəkmə və yelkənli qayıqlarla bəzəndi (FOTO)
21 mart 20:30
- Azərbaycana yaz fəsli daxil oldu
21 mart 10:47
- İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi
21 mart 10:42
- İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik etdi
18 mart 18:23
- Məktəblərdə 11 gün dərs olmayacaq
16 mart 18:57
- İlham Əliyev Tokayevi təbrik etdi
16 mart 18:35
- İlham Əliyev Müctəba Xameneyini təbrik etdi
09 mart 21:42
- Bu gün 8 Mart - Beynəlxalq Qadınlar Günüdür
08 mart 17:25
Video & Fotoqalereya
Video
Fotoqalereya
