19 May: Türkiyəni qurtaran böyük prosesin başlanğıc günü

Musavat.com xəbər verir ki, bu gün – 19 may – Türkiyədə rəsmi şəkildə Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı kimi qeyd olunur. Lakin bu tarix təkcə bir bayram deyil, eyni zamanda Türkiyə Cümhuriyyətinin təməllərinin atıldığı, türk millətinin müstəqillik uğrunda silaha sarıldığı gün kimi tarixə düşüb.

1919-cu ilin 19 mayında, Osmanlı imperiyasının Birinci Dünya Müharibəsində məğlubiyyətindən sonra ölkə işğal altına düşmüş, Sevr müqaviləsi ilə parçalanmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. Məhz belə bir şəraitdə Mustafa Kamal Paşa (Atatürk) Samsuna çıxaraq milli mübarizənin ilk qığılcımını yandırdı. Bu gün, Türkiyənin istiqlal savaşının başladığı gün hesab olunur.

Mustafa Kamal Paşanın Samsuna çıxışı, Qurtuluş Savaşı adlandırılan ümummilli müqavimət hərəkatının ilk rəsmi addımı oldu. Bu hadisə sonradan Türkiyə Böyük Millət Məclisinin yaradılmasına, sultanın siyasi nüfuzdan salınmasına və nəhayət, 1923-cü ildə müasir Türkiyə Cümhuriyyətinin elanına gətirib çıxardı.

Mustafa Kamal Atatürk 19 may tarixini xüsusilə gənclərə ithaf etmiş, onu “gəncliyə hədiyyə edilən bayram” elan etmişdi. Bu addımı ilə o, cümhuriyyətin qorunmasının, inkişafının və gələcəyinin gənc nəsillərin əli ilə mümkün olacağına inamını ortaya qoymuşdu.

Bu gün Türkiyədə və dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan türklər 19 mayı yalnız bir keçmişin xatirəsi kimi deyil, həm də müstəqillik və azadlıq ruhunun daimi yaşadılması üçün bir and günü kimi qeyd edirlər. Bayram çərçivəsində müxtəlif idman tədbirləri, yürüşlər, rəsmi mərasimlər və Atatürkün anım proqramları təşkil olunur.

19 may 1919 hadisəsi təkcə Türkiyə üçün deyil, bütün türk dünyası üçün azadlıq və milli iradənin qələbəsinin simvoludur. Bu tarix, əsarətə boyun əyməyən bir xalqın örnəyidir və bu gün də çağdaş türk dövlətləri üçün milli suverenliyin önəmi və əzmi baxımından ilhamverici mənbə olaraq qalır.