Ermənilərə köməyə gedirdilər, qəzaya uğradıldılar... - İL-76 faciəsindən 37 il ötür

Akif Nağı: “Bu hadisə ermənilərə münasibətdə necə davranmaq məsələsinə işıq tutmalıdır”

7 dekabr 1988-ci il. Həmin tarixdə Ermənistanın şimalında - qədim Azərbaycan torpaqlarında 7 bal gücündə dağıdıcı zəlzələ baş vermişdi. Episentri Spitak şəhəri olan zəlzələ zamanı 25 mindən artıq adam ölmüş, 170 min nəfər isə xəsarət almışdı. Zəlzələdən sonra ilk olaraq Ermənistana Azərbaycan yardım əlini uzatmışdı. 11923 saylı hərbi hissənin heyətindən ibarət xilasedici dəstə hərbi hissənin komandiri Vaqif Əhmədovun rəhbərliyi ilə Ermənistanın zəlzələ baş vermiş Spitak şəhərinə çatmışdı. Onda azərbaycanlı briqada yüzlərlə yaralı ermənini dağıntılar altından xilas etdi. Düz 37 il öncə, dekabrın 11-də isə Azərbaycandan Spitaka yardım məqsədilə 78 nəfər könüllüdən ibarət ikinci qrup yığıldı. Lakin könüllüləri Spitaka aparan “İL-76" təyyarəsi Ermənistan ərazisində qəzaya uğradıldı. 

Ermənistan rəsmiləri və mediası indiyədək bu təyyarə qəzasının qəsd yox, təsadüf olduğunu iddia edir. Erməni rəsmilər bildirirlər ki, “1988-ci il dekabrın 11-i səhər tezdən Gümrü hava limanına enişə az qalmış, Bakı-Gümrü reysi ilə hərəkət edən "İL-76" markalı yük təyyarəsi hava limanının 15 kilometrliyində dağa çırpılaraq qəzaya uğrayıb". 69 sərnişin və 10 heyət üzü arasında yalnız təsadüfdən təyyarənin qanad hissəsindəki yük maşınında olan Fəxrəddin Balayev sağ qalmışdı. 

O zaman təyyarənin “qara qutu”su qəzanın səbəbi kimi pilotların səhvini göstərdi. Bildirilirdi ki, təyyarənin ekipajı guya uçuşdan əvvəl kifayət qədər istirahət edə bilməyib və qısa müddətdə bir neçə qrafikdən kənar uçuş həyata keçirib. 

Həmin günlərdə keçmiş Yuqoslaviya Respublikasından yardım daşıyan təyyarə də Türkiyə səmasından keçdikdən az sonra Eçmiədzin və Armavir şəhərləri arasındakı ərazidə qəzaya uğramışdı. Bəzi məlumatlara görə, bu təyyarəni də erməni terrorçular Türkiyəyə məxsus olduğunu güman edərək vurmuşdular.

Üstündən 37 il  keçəndən sonra qəzanın səbəbi necə görünür? Paşinyan hökuməti indi heç olmasa həqiqətin üzə çıxmasına kömək edə, hansısa sənədləri açıqlaya və ya Bakıya verə bilərmi? Nəhayət, düşmənçiliyin yeni-yenu başladığı bir dövrdə  qonşuya yardım üçün tələsmək nə dərəcədə doğru qərar idi?

Akif Nağı

Azad Vətən Partiyasının sədri Akif Nağı “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, bu hadisə əslində ermənilərə Azərbaycanda münasibətdə necə davranmaq məsələsinə işıq tutmalıdır: “Ermənilər dünyada yeganə millətdir ki, onun ağır günündə, faciəli günündə ona humanitar yardım üçün gələn insanları öldürməkdən çəkinməyib. Azərbaycandan humanitar dəstək üçün gedən təyyarəyə qarşı terroru məhz bu millət həyat keçirmişdi. Sonrakı illərdə isə ermənilərin Azərbaycana qarşı həyata keçirdikləri qanlı terrorlar, işğalçılıq məlumdur. Nikol Paşinyan da, unutmayın ki, ermənidir və maskalanıb. İnandırıcı deyil ki, o, 1988-ci ilin 11 dekabrında Spitaka köməyə gedən Azərbaycan təyyarəsinin qəzaya uğramadığını, vurulduğunu bəyan eləsin. Azərbaycan xalqı on illər boyu ermənilərə yaxşı münasibətdə olub, onlara heç zaman pislik etməyib, onlarla bir zamanlar çörəyini bölüb, onlara Azərbaycanın ən gözəl yerlərində yaşamaq, yaxşı yerlərdə işləmək imkanı yaradıb. Lakin heç bir erməni bu yaxşılıqlara qarşılıq verməyib. Əksinə, fürsət düşən kimi Azərbaycana qarşı bacardıqları pislikləri ediblər. Bundan sonra da hər kəs bilməlidir ki, ermənilər bizə heç vaxt dost olmayacaqlar. Üzdə Paşinyan kimi özünü guya sülhsevər, dostluq, yaxın qonşuluq etməyə çalışan kimi göstərə bilərlər, lakin qətiyyən səmimi olmayacaqlar. Tarixdə heç zaman ermənilər bizə qarşı səmimi olmayıblar. Bundan sonra da olası deyillər. Biz dövlət olaraq sülhün tərəfdarıyıq və bu mövqeyimizin həyata keçməsi üçün müvafiq addımlar atılmalıdır. Lakin bu, o demək deyil ki, arxayınlaşmalıyıq və ermənilərin bizə dost olacağına inanmalıyıq”.

Partiya sədri qeyd etdi ki, Nikol Paşinyan əgər səmimidirsə, Spitak zəlzələsində humanist missiya ilə oraya gedən azərbaycanlıların qətlə yetirildiyinə görə Azərbaycandan üzr istəməlidir: “Azərbaycandan azərbaycanlılar o vaxt hətta ermənilərə maddi yardımlar da göndərirdilər. Ermənilər isə xislətlərinə uyğun davrandılar. Spitak zəlzələsinə qədər artıq azərbaycanlıları Ermənistandan tarixi torpaqlarından deportasiya etməyə başlamışdılar, Qarabağda separartçı ermənilərin qondarma "miatsum" hərəkatı baş qaldırmışdı və Ermənistandan körüklənirdi. Belə bir vəziyyətdə Azərbaycan yenə də zəlzələ zamanı ermənilərə humanitar yardım etdi. Azərbaycan humanist sifətini göstərdi. Qarşılığında isə erməni terroru ilə üzləşdi. Biz xalq olaraq bunu unutmamalıyıq". 

Etibar SEYİDAĞA,